aug 312010
 

De zorg voor arrestanten en gedetineerden is een belangrijk en groot werkterrein van de meeste forensisch geneeskundigen. Het beoordelen van medische klachten en intoxicaties, het continueren van behandelingen, verslavingszorg: de forensisch geneeskundige moet van veel markten thuis zijn. Voor inhoudelijke medische problemen verwijzen we naar de reeds bestaande medische literatuur en protocollen. Op de Formedex site zullen wij (beknopt) een aantal veel voorkomende medische en organisatorische situaties bespreken.  

Arrestatie en detentie 

De verblijfsduur in een politiecel is belangrijk voor het vaststellen welke zorg medisch noodzakelijk is. Een arrestant verblijft soms slechts enkele uren in de cel, een gedetineerde vaak maanden tot jaren. In het algemeen wordt medische zorg geboden op het niveau van de huisartsgeneeskunde binnen de specifieke context van politie en justitie. Waar mogelijk en noodzakelijk wordt contact opgenomen met de eigen huisarts, apotheek of zorginstelling om lopende behandelingen te continueren. In enkele regio’s hebben forensisch verpleegkundige een belangrijke rol in de arrestantenzorg.

Intoxicatiebeoordelingen

Bij de insluitingen in een politiecel wordt de forensisch geneeskundige gevraagd te beoordelen of het verantwoord is iemand in te sluiten of dat andere maatregelen moeten worden genomen. Meestal gaat het intoxicaties op basis van alcohol, heroïne (vaak in combinatie met benzodiazepinen) en cocaïne. Ook XTC (MDMA) en GHB (gamma-hydroxy-boterzuur) worden zo nu en dan aangetroffen. Wees bedacht op (zeldzame) ernstige intoxicaties door zogenaamd ‘onschuldige’ middelen, zoals cannabis en paddo’s.

(zie ook de website van het Trimbos Instituut www.drugsinfo.nl)

Ernstige intoxicaties, en zeker een coma, horen niet thuis in een politiecel. Continu medisch toezicht en verwijzing naar een ziekenhuis moeten dan plaatsvinden. Helaas bestaan geen handige schema’s die behulpzaam kunnen zijn om te bepalen of het verantwoord is om iemand in een politiecel bij te laten komen. Het is raadzaam om ervan uit te gaan dat de – door de arts voorgeschreven –  controles door de politie onvoldoende betrouwbaar zijn. In grotere politiebureaus met arrestantenverzorgers wordt meestal goed gecontroleerd, maar niet zelden schieten controles erbij in op een druk politiebureau. Of observatie in het bureau verantwoord is, blijft een lastige beslissing. Veel hangt af van de ervaring en het oordeel van de arts en diens mogelijkheden tot latere controle.  

Verslavingszorg  

Verslavingszorg in een politiecel of huis van bewaring wordt ook verleend aan degenen, die niet bij de reguliere verslavingsinstellingen bekend zijn, of die hun contact met de hulpverlening hebben beëindigd. De zorg omhelst ook diagnostiek en behandeling van verslavingsgerelateerde ziekten (zoals infecties, COPD, huidziekten, hart- en vaatziekten). Vaak gaat het in de cel om de beoordeling van opiaat-verslaafden (heroïne en methadon). Hiervoor is een protocol van het FMG beschikbaar. Raadzaam is om arrestanten die na negen of tien uur ’s ochtends geen methadon meer te verstrekken, tenzij evidente, forse ontwenningsverschijnselen bestaan. Ook is een maximale startdosering van bijvoorbeeld dertig milligram methadon aan te bevelen bij het opnieuw instellen op methadon.

Alcoholverslaafden hebben in de cel een aanzienlijk risico op het ontwikkelen van een delier en andere medische problemen. Aanbevolen wordt om (bekende) alcoholverslaafden de eerste dag na insluiting standaard te bezoeken.

Verslavingszorg in een politiecel of huis van bewaring wordt ook verleend aan degenen, die niet bij de reguliere verslavingsinstellingen bekend zijn of die hun contact met de hulpverlening hebben beëindigd. De zorg omhelst ook diagnostiek en behandeling van verslavingsgerelateerde ziekten (o.a. infecties, COPD, huidziekten, hart- en vaatziekten). Vaak gaat het in de cel om de beoordeling van opiaat-verslaafden (heroïne en methadon). Hiervoor is een protocol van het FMG beschikbaar. Wees ook bedacht op (zeldzame) ernstige intoxicaties met zogenaamd onschuldige middelen, zoals paddo’s en cannabis en ‘partydrugs’ zoals GHB. 

Psychische problemen 

Bestaande psychische problemen kunnen verergeren en verblijf in een cel kan ook de oorzaak zijn van agressie naar zichzelf, mede-arrestanten, politiemedewerkers en/of hulpverleners. Een professionele benadering, een juiste bejegening en de-escalerend optreden doet het tij soms keren. Ook contact met de eigen behandelaar en voortzetting of opnieuw instellen van eerdere medicatie kan erger voorkomen.

Opsluiting door de politie bij suïcidepoging of suïcidale uitingen gebeurt op grond van de zorgplicht van de politie. Afhankelijk van mogelijke intoxicaties of letsels komt eerst een arts naar het bureau, de patiënt wordt zonodig gepresenteerd aan de crisisdienst van de regionale GGZ-instelling. Laagdrempelig overleg met GGZ-instellingen is raadzaam.    

Medicatiebeleid

Soms heeft de arrestant (een deel van) zijn eigen medicatie bij zich. Zit dit in de oorspronkelijk verpakking met naam en gebruiksvoorschrift op het etiket, dan is er geen probleem en kan dit veelal geaccordeerd worden. Ook als de medicijnen thuis of bijvoorbeeld bij de dak- en thuislozenopvang, dan kan dit worden gebracht door het “thuisfront”. Is dit alles niet mogelijk of kan betrokkene zich de naam en/of de sterkte van de medicijnen niet herinneren, dan wordt  tijdens kantooruren contact opgenomen met huisarts of apotheker. Op dit moment zijn bestanden van apotheken beter gekoppeld dan de meeste huisartsenpraktijken, dus ook buiten kantooruren maakt u een goede kans om de actuele medicatie via een apotheek te achterhalen.